Energie vergelijkenmet cadeau
De regels, met het wetsartikel erbij
Mag een energieleverancier een cadeau geven?
Ja, maar alleen in geld. Sinds mag een leverancier u bij het sluiten van een energiecontract “uitsluitend voordelen die geldelijk van aard zijn” geven. Een televisie, tablet, spelcomputer of cadeaubon mag dus niet meer; een welkomstkorting, cashback of bonus op de jaarafrekening wel. De regel staat niet in de Energiewet zelf, maar in artikel 2.2 van het Energiebesluit.
Het artikel zelf
In welke wet staat dat precies?
Bijna elke website schrijft dat “de Energiewet” cadeaus verbiedt. Dat is niet onjuist, maar het is onnauwkeurig: de Energiewet zelf noemt cadeaus, bonussen of kortingen nergens. De regel staat in het Energiebesluit, een algemene maatregel van bestuur onder die wet.
Artikel 2.2 Energiebesluit — Voordelen bij afsluiten leveringsovereenkomst
“Een leverancier verstrekt een eindafnemer bij het sluiten van een leveringsovereenkomst of leveringsovereenkomst inzake peer-to-peer-handel uitsluitend voordelen die geldelijk van aard zijn.”
Besluit van , Staatsblad 2025, 347. In werking getreden op . Grondslag: artikel 2.5, zesde lid, Energiewet.
Drie dingen vallen op aan die ene zin. Ten eerste geldt hij voor élke eindafnemer, dus ook voor een zzp’er of een kleine onderneming, niet alleen voor huishoudens. Ten tweede geldt hij alleen bij het sluiten van de overeenkomst — daarover verderop meer. En ten derde is dit geen verbod op beloningen: uw leverancier mag u nog steeds honderden euro’s bieden om over te stappen, het moet alleen geld zijn.
Wat “geldelijk van aard” precies betekent, staat nergens gedefinieerd — niet in het besluit en niet in de toelichting erbij. De toelichting noemt wél twee voorbeelden van wat niet meer mag: “geen consumentenproduct zoals een cadeaubon” en “zoals in de vorm van een cadeaubon of een tablet”. Over winkeltegoed, spaarpunten of een gratis dienst zegt de wetgever niets.
De praktijk
Wat mag nog wél, en wat niet meer?
| Vorm | Mag het? | Toelichting |
|---|---|---|
| Welkomstkorting in euro’s | Ja | Verrekend met uw termijnbedrag of jaarnota |
| Cashback op uw rekening | Ja | Vaak pas na een wachtperiode of na twaalf maanden |
| Bonus op de jaarafrekening | Ja | De meest gebruikte vorm in 2026 |
| Televisie, spelcomputer, tablet | Nee | Geen voordeel dat geldelijk van aard is |
| Cadeaubon | Nee | De toelichting bij het besluit noemt de cadeaubon met zoveel woorden |
| Gratis slimme thermostaat | Nee | Er is geen uitzondering voor energiebesparende producten |
| Winkeltegoed, spaarpunten | Onduidelijk | Niet gedefinieerd in wet of toelichting; leveranciers zijn er in 2026 mee gestopt |
Had u vóór 1 januari 2026 al getekend voor een contract met een fysiek cadeau, dan houdt u dat gewoon. De regel geldt voor overeenkomsten die daarna zijn gesloten.
De vraag die niemand beantwoordt
Mag uw leverancier het geld terugvragen als u eerder opzegt?
Hier lopen twee dingen door elkaar die niets met elkaar te maken hebben: geld dat u al heeft gekregen en geld dat u nog moest krijgen.
Al uitbetaald? Dan mag uw leverancier het alleen terugvorderen als aan alle vier deze voorwaarden tegelijk is voldaan (artikel 2.26 Energieregeling):
- het bedrag is in uw contract benoemd en te onderscheiden van andere betalingen;
- het is uiterlijk bij uw tweede termijnbetaling aan u betaald;
- u zegt op binnen zes maanden na de start van de levering;
- er wordt niet méér teruggevorderd dan u heeft ontvangen.
Ontbreekt er één voorwaarde, dan hoeft u niets terug te betalen.
In de praktijk betekent dit iets opmerkelijks. De meeste leveranciers keren hun bonus pas na twaalf maanden uit. Daarmee kunnen ze hem nooit terugvorderen — de tweede voorwaarde wordt immers niet gehaald. Zegt u eerder op, dan krijgt u het bedrag simpelweg niet; dat staat in de actievoorwaarden van uw contract, niet in de wet. Juridisch is dat iets heel anders dan terugbetalen, en voor uw portemonnee ook: u raakt geen geld kwijt dat u al had.
Er is nog een detail dat in uw voordeel werkt: een cadeau dat geen geldbedrag is, hoeft u volgens de ACM nooit terug te geven. Voor contracten van vóór 2026 met een televisie of tablet is dat nog steeds relevant.
Let op: de Consumentenbond schrijft dat een leverancier een welkomstcadeau helemáál niet mag terugvragen, terwijl de ACM die zes-maandenregel wel noemt. Wij volgen hier de ACM, maar het is goed om te weten dat de twee organisaties het anders opschrijven.
De uitzondering die niemand uitlegt
Waarom krijgt een bestaande klant wél nog spullen?
Vattenfall geeft deelnemers aan zijn spaarprogramma gratis energiebespaarders en zelfs bioscoopbonnen. Essent verrast klanten in zijn eigen voordeelprogramma “een paar keer per jaar met een cadeau”. Hoe kan dat, als een cadeaubon bij het afsluiten verboden is?
Het antwoord zit in vier woorden van artikel 2.2: “bij het sluiten van”. De regel hangt aan het moment waarop u tekent, niet aan de hele relatie daarna. Een loyaliteitsprogramma waaraan u zich apart aanmeldt, dat losstaat van een nieuw contract en dat alleen openstaat voor bestaande klanten, valt naar de letter van het artikel buiten die regel.
Dit is onze lezing van de wettekst. Er bestaat geen uitleg van de ACM over deze vraag en geen rechterlijke uitspraak. Wij beschrijven hier hoe leveranciers het in de praktijk doen, niet hoe het juridisch definitief zit.
Historisch klopt het beeld wel. Tijdens de energiecrisis verdwenen welkomstcadeaus ongeveer anderhalf jaar volledig van de markt, van december 2021 tot november 2023 — behalve in precies zo’n spaarprogramma voor bestaande klanten. Toen leveranciers geen cadeaus konden betalen, schoven ze die naar hun loyaliteitsprogramma. Sinds 2026 is dat de enige plek waar een fysiek product nog voorkomt.
Wat het u kost om weg te gaan
De opzegvergoeding: het bedrag van € 50 klopt niet meer
Op veel websites staat nog een tabelletje met een boete van € 50, € 75, € 100 of € 125, afhankelijk van hoeveel maanden u nog te gaan had. Die tabel gold voor contracten van vóór en is achterhaald.
Sinds die datum betaalt u geen vast boetebedrag meer, maar een vergoeding voor het nadeel dat uw leverancier werkelijk lijdt doordat u eerder vertrekt. Dat bedrag hangt af van het verschil tussen uw contractprijs en de actuele marktprijs. De uitkomst is vaak minder dan u denkt, en soms nul: zijn de energieprijzen sinds uw contract juist gestegen, dan lijdt uw leverancier geen verlies en betaalt u niets. De rekenregel staat tegenwoordig in artikel 2.19 van de Energieregeling.
Houd er wel rekening mee dat u bij vertrek doorgaans twee dingen tegelijk misloopt: de opzegvergoeding die u móét betalen, én de bonus die u niet meer krijgt. Leveranciers noemen dat tweede zelden op hun opzegpagina.
De achtergrond
Waarom is deze regel er gekomen?
De toelichting bij het besluit geeft één reden: vergelijkbaarheid. Bij een cadeau weet u niet wat het waard is. Een televisie met een adviesprijs van € 500 kost de leverancier veel minder, en bij een cadeaubon zit u vast aan één winkel. Een bedrag in euro’s kunt u wel afzetten tegen de prijs van het contract — en dat is precies wat de wetgever wilde.
De weg ernaartoe liep via een pamflet van VVD en CDA in 2022, een position paper van de ACM van en een van de Consumentenbond van . Interessant detail: de ACM wilde verder gaan en bonussen hélemaal verbieden. De wetgever heeft dat niet overgenomen. De toelichting erkent zelfs een nadeel: “De variëteit in type kortingen en bonussen verdwijnt wel, wat door sommige burgers als een nadeel kan worden ervaren.”
Het toezicht ligt bij de ACM. Voor zover wij konden nagaan heeft de ACM nog nooit een boete opgelegd voor een welkomstcadeau. De boetes in deze sector gingen over misleidende of agressieve verkoop: Budget Thuis kreeg in 2022 € 1,8 miljoen, HEM in april 2024 € 1,1 miljoen en Global Marketing Bridge in dezelfde maand € 400.000, plus € 115.000 voor de bestuurders.
Vergelijken
Zien wat u nu wél krijgt
De regels bepalen de vorm, niet de hoogte: leveranciers bieden nog steeds honderden euro’s. Vul uw verbruik in en zie welk bedrag er bij uw postcode hoort, met de jaarprijs er direct naast.
Zien welk bedrag leveranciers nu bieden
De regels bepalen de vorm, niet de hoogte. De vergelijker toont alleen contracten met een korting of bonus.
Veelgestelde vragen
Vragen over de cadeauregels bij energie
Mag een energieleverancier nog een cadeau geven?
Alleen in geld. Artikel 2.2 van het Energiebesluit staat sinds 1 januari 2026 bij het sluiten van een contract uitsluitend voordelen toe die geldelijk van aard zijn. Een welkomstkorting, cashback of bonus op de jaarafrekening mag dus wel; een televisie, tablet, spelcomputer of cadeaubon niet.
Staat het cadeauverbod in de Energiewet?
Niet in de wet zelf. De Energiewet noemt cadeaus, bonussen en kortingen nergens. De regel staat in artikel 2.2 van het Energiebesluit, een algemene maatregel van bestuur onder die wet, met artikel 2.5 lid 6 Energiewet als grondslag. Websites die “de Energiewet” schrijven zijn dus onnauwkeurig, niet onjuist.
Wat is een welkomstkorting voor energie?
Een geldbedrag dat u krijgt omdat u een nieuw contract afsluit, verrekend met uw termijnbedrag of jaarnota. De markt gebruikt “welkomstkorting” meestal voor geld dat u aan het begin krijgt en “loyaliteitsbonus” of “cashback” voor geld dat pas na twaalf maanden volgt. Een wettelijke naamsverplichting bestaat niet.
Moet ik mijn welkomstcadeau terugbetalen als ik eerder opzeg?
Meestal niet. Terugvorderen mag alleen als aan vier voorwaarden tegelijk is voldaan (artikel 2.26 Energieregeling): het bedrag is in uw contract benoemd, het is uiterlijk bij uw tweede termijnbetaling betaald, u zegt binnen zes maanden op, en er wordt niet meer teruggevraagd dan u kreeg. Ontbreekt er één, dan betaalt u niets terug.
Waarom krijgen bestaande klanten wel nog spullen cadeau?
Omdat artikel 2.2 alleen geldt “bij het sluiten van” een overeenkomst. Een spaar- of voordeelprogramma waaraan u zich apart aanmeldt en dat alleen openstaat voor bestaande klanten, valt naar de letter van het artikel buiten die regel. Dit is onze lezing van de wettekst; de ACM heeft er geen uitleg over gepubliceerd.
Geldt het cadeauverbod ook voor zzp’ers en bedrijven?
Ja. Het artikel spreekt over een “eindafnemer”, niet over een huishouden. Ook kleine zakelijke klanten vallen eronder, en leveranciers passen de regel in hun zakelijke aanbod ook zo toe.
Wat is de energie kado-regeling?
Die term bestaat niet als officiële regeling. Mensen bedoelen er meestal de nieuwe regels van 2026 mee: sinds 1 januari 2026 mag een welkomstvoordeel bij een energiecontract alleen nog geld zijn, op grond van artikel 2.2 van het Energiebesluit.
Wat kost het om een energiecontract eerder op te zeggen?
Sinds 1 juni 2023 geldt geen vast boetebedrag meer. U betaalt een vergoeding voor het werkelijke nadeel van uw leverancier, gebaseerd op het verschil tussen uw contractprijs en de marktprijs (artikel 2.19 Energieregeling). Zijn de prijzen sinds uw contract gestegen, dan kan die vergoeding nul zijn. Het oude tabelletje met € 50 tot € 125 is achterhaald.